శ్రీ యోగినీ ఏకాదశియోగినీ ఏకాదశి

మహారాజు యుధిష్ఠిరుడు భగవాన్ శ్రీకృష్ణుని ఆషాఢ కృష్ణ పక్షంలో వచ్చే ఏకాదశి గురించి అడిగినప్పుడు, భగవంతుడు చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు — 'ఓ రాజశ్రేష్ఠా, ఈ రోజు మూడు లోకాలలో యోగినీ ఏకాదశిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇది మహా భయంకర పాపాలను కూడా నశింపజేసి, మోక్షానికి ప్రత్యక్ష మార్గాన్ని చూపుతుంది. దీని మహిమను నీ హృదయంలో నాటాలని ఒక అత్యంత హృదయస్పర్శి కథ చెప్పుతాను.'

పూర్వకాలంలో మనోహరమైన అలకాపురి నగరంలో దేవతల కోశాధిపతి, భగవాన్ శివుని పరమ భక్తుడైన కుబేరుడు నివసించేవాడు. ప్రతిరోజూ కుబేరుడు తాజా సుగంధ పుష్పాలతో శివపూజ చేసేవాడు, ఈ పనికోసం హేమమాలి అనే యక్షుడిని నియమించాడు. హేమమాలి బలవంతుడు, నేర్పరి, ఎల్లప్పుడూ సమయపాలన చేసేవాడు — కానీ ఒక బలహీనత ఉంది. తన అందమైన, పతివ్రత భార్య విశాలాక్షిపై అతనికి అపరిమిత మోహం. ప్రతిరోజూ ఉదయం హేమమాలి మానసరోవర సరస్సుకు వెళ్ళి శివపూజ కోసం శ్రేష్ఠమైన కమలాలను ఎంచుకొని తెచ్చి సమయానికి కుబేరునికి అందించేవాడు.

ఒక దురదృష్ట దినాన పుష్పాలు సేకరించిన తర్వాత, హేమమాలి పూజకు పుష్పాలను అందించకుండానే ఇంటికి తిరిగి వచ్చాడు — భార్యతో కొద్దిసేపు మాత్రం గడపాలని భావించాడు. కానీ ఆమె సౌందర్యానికి మోహితుడై పూజా సమయాన్ని పూర్తిగా మరచిపోయి పూజా వేళ ఎంతో దాటిన తర్వాత కూడా భార్యతోనే ఉండిపోయాడు. అలకాపురిలో కుబేరుడు వేచి చూస్తున్నాడు. పుష్పాలు రాలేదు. భగవాన్ శివుని పూజ భంగమైంది. కుబేరుడు భీషణ క్రోధానికి లోనయ్యాడు. హేమమాలిని వెతకడానికి దూతలను పంపగా, ఆ యక్షుని నిర్లక్ష్యం మరియు దానికి కారణం తెలిసి మరింత కోపగించాడు.

క్రోధంతో కుబేరుడు హేమమాలిని పిలిపించి భయంకర శాపం ఇచ్చాడు — 'ఓ నీచ యక్షా! నీ కామవాంఛతో నా ప్రియ శివ భగవానుని అవమానించావు. తక్షణమే కుష్ఠ రోగివి అవు, నీ భార్యకు దూరమై, ఈ దివ్య నగరం నుండి మర్త్యలోకంలో పడిపో!' క్షణంలోనే హేమమాలి అందమైన శరీరం తెల్ల కుష్ఠ రోగంతో వికృతమైంది. అలకాపురి నుండి భూమిపై ఒక గాఢమైన అడవిలో పడిపోయాడు — విశాలాక్షికి దూరమై, మిత్రులు లేక, రేయింబవళ్లు ఆకలి, చలి, రోగ బాధతో పీడితుడై. ఎన్నో సంవత్సరాలు దుఃఖంలో తిరిగాడు, ఎక్కడా శాంతి దొరకలేదు.

చివరికి, పూర్వ పుణ్య ఫలంతో, హేమమాలి సప్త కల్పాల వరకు జీవించే మహర్షి మార్కండేయుని ఆశ్రమానికి చేరుకున్నాడు. యక్షుడు ఋషి పాదాల వద్ద పడి తన మూర్ఖత్వ చరిత్రను అశ్రువులతో చెప్పుకున్నాడు. కరుణాసాగరుడైన మార్కండేయుడు దయతో చూస్తూ ఇలా అన్నాడు — 'ఓ హేమమాలీ, నీ పూర్వ సత్కర్మలు నిన్ను నా దగ్గరకు తీసుకువచ్చాయి. ఇప్పుడు ఏకైక అమోఘ ఉపాయం విను. ఆషాఢ కృష్ణ పక్షంలో యోగినీ అనే ఏకాదశి వస్తుంది. భగవాన్ శ్రీ హరి పట్ల పూర్ణ శ్రద్ధాభక్తులతో ఈ ఉపవాసాన్ని ఆచరించు. దీని మహిమతో నీ సకల పాపాలు భస్మమౌతాయి, నీ శరీరం, జీవితం పునరుద్ధరించబడతాయి.'

హేమమాలి ఋషి ఆదేశం ప్రకారం వెంటనే యోగినీ ఏకాదశి వ్రతం ఆచరించాడు. వ్రతం పూర్తి కాగానే అతని కుష్ఠ రోగం అదృశ్యమైంది, అందమైన దివ్య రూపం తిరిగి వచ్చింది, దివ్య విమానం దిగివచ్చి అతనిని తిరిగి అలకాపురికి తీసుకువెళ్ళింది — అక్కడ విశాలాక్షితో పునర్మిలనం పొందాడు. ఆనాటి నుండి అతని శివసేవపై ఎలాంటి నీడ పడలేదు.

కథను ముగిస్తూ భగవాన్ కృష్ణుడు యుధిష్ఠిరునితో ఇలా అన్నాడు — 'ఓ పాండవా, యోగినీ ఏకాదశి ఆచరణ ఎనభై ఎనిమిది వేల బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టిన పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది. తెలిసో తెలియకో చేసిన ఏ పాపమైనా — దీని ద్వారా కడిగివేయలేనిది లేదు. ఈ కథను శ్రద్ధతో వినినవారు కూడా కర్మబంధనం నుండి విముక్తులవుతారు.' భగవంతుని ఈ మాటలు విని యుధిష్ఠిరుడు మరియు అతని సోదరులు పరమానందంతో యోగినీ ఏకాదశి ఆచరించారు.