ପୌଷ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ 2027 କେବେ?

ପୌଷ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ 2027 ଜାନୁଆରୀ 2027 ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ଆଶା (ପୌଷ ଶୁକ୍ଳ)। ସଠିକ ତାରିଖ ଓ ପାରଣା ସମୟ ଲାଗି ବୈଷ୍ଣବ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଦେଖନ୍ତୁ।

ଦୁଇ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ ଭିତରେ ଫରକ କ'ଣ?

ଦୁଇ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ ଅଛି — ଶ୍ରାବଣ (ଅଗଷ୍ଟ) ପବିତ୍ରୋପନ ଏକାଦଶୀ ଓ ପୌଷ (ଜାନୁଆରୀ) ପୌଷ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ। ଉଭୟ ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ ଲାଗି ପ୍ରାର୍ଥନା ଥିବା ଦମ୍ପତ୍ତି ଆଚରଣ କରନ୍ତି।

ପୌଷ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ ଶୁଧୁ ସନ୍ତାନ ଇଚ୍ଛୁ ଦମ୍ପତ୍ତି ଲାଗି?

ନା। 'ପୁତ୍ରଦା' ଅର୍ଥ 'ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସଚ୍ଚା ଶିଶୁ ଗୁଣ ଦେବା' ମଧ୍ୟ ହୁଏ। ବୈରାଗ୍ୟ ଋଷି ଓ ଗୃହସ୍ଥ ଉଭୟ ଶ୍ରୀ ହରିଙ୍କ ସଚ୍ଚା ଶିଶୁ ହେବା ଲାଗି ଏ ଏକାଦଶୀ ଆଚରଣ କରନ୍ତି।

ପୁତ୍ର ବରଦାନ ଲାଗି ପୌଷ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ ପ୍ରଥମ କେ ଆଚରଣ କଲେ?

ଭଦ୍ରାବତୀ ରାଜା ସୁକେତୁମାନ — ଜଙ୍ଗଲ ଏକ ପୋଖରୀ ପାଖରେ ଦିବ୍ୟ ବିଶ୍ୱେଦେବ ଋଷିଙ୍କ ଉପଦେଶ ପାଇଲେ। ଶୀଘ୍ର ରାଣୀ ଶୈବ୍ୟା ଗର୍ଭ ଧାରଣ କଲେ।

ପୌଷ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ ଓ ବୈକୁଣ୍ଠ ଏକାଦଶୀ ଏକ ଅଟੇ?

କିଛି ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ପରମ୍ପରାରେ 'ବୈକୁଣ୍ଠ ଏକାଦଶୀ' ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ଶୁକ୍ଳ ମୋକ୍ଷଦା ଏକାଦଶୀ। କିଛି ପରମ୍ପରାରେ ପୌଷ ପୁତ୍ରଦାକୁ ବୈକୁଣ୍ଠ ଏକାଦଶୀ ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତି। ନିଜ ବୈଷ୍ଣବ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ।

🪷 ପୌଷ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ 2026

ବ୍ରତ କଥା — ପୌଷ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ

ସ୍ରୋତ: ଭବିଷ୍ୟୋତ୍ତର ପୁରାଣ — ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ମହାରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନ କରିଛନ୍ତି

ଥରେ ମହାରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଜିଜ୍ଞାସା କଲେ — 'ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ପୌଷ ମାସ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଏକାଦଶୀ ନାମ କ'ଣ ଓ ତାହାର ମଭ ମହିମା କ'ଣ?' ଭଗବାନ ଉତ୍ତର ଦେଲେ — 'ଏ ହେଉଛି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୌଷ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ — ବର୍ଷ ଦୁଇ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ ମଧ୍ୟରୁ ଦ୍ୱିତୀୟ, ଶ୍ରାବଣ ପୁତ୍ରଦା ପରେ। ଏ ଦିନ ମୁଁ, ଶ୍ରୀ ହରି, ସତ୍ ଧାର୍ମିକ ସନ୍ତାନ ଲାଗି ଆଗ୍ରହ ଥିବା ଭକ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟ ପ୍ରାର୍ଥନା ପୂରଣ କରେ। ଭଦ୍ରାବତୀ ରାଜା ସୁକେତୁମାନ ଗଳ୍ପ ଶୁଣ।'

ଭଦ୍ରାବତୀ ନଗରରେ ସୁକେତୁମାନ ନାଁ ଧର୍ମରାଜ ରାଜ୍ୟ ଚଳାଉଥିଲେ। ସେ ଓ ତାଙ୍କ ରାଣୀ ଶୈବ୍ୟା ନ୍ୟାୟ, ଧର୍ମ ଓ ଦୟାଶୀଳ ଥିଲେ — ରାଜ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧ ଥିଲା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମ୍ମାନ ପାଉଥିଲେ, ଗୋ ସୁରକ୍ଷିତ ଥିଲେ। ତଥାପି ଏକ ଦୁଃଖ ଦମ୍ପତ୍ତିଙ୍କ ହୃଦୟ ଖାଉଥିଲା — ଅନେକ ବର୍ଷ ଗଡ଼ି ଯାଇଥଲେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ହୋଇ ନ ଥିଲା। ବଂଶ ଅଗ୍ରଗାମୀ ହେବ ନାହିଁ ଏ ଚିନ୍ତା ସେମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଦେଉ ନ ଥିଲା।

ଦିନ ଏକ ଦୁଃଖ ଅସହ୍ୟ ଲାଗି ରାଜା ସୁକେତୁମାନ ଏକୁଟିଆ ଘନ ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରକୁ ଚାଲି ଗଲେ। ବୁଲି ବୁଲି ଏକ ସୁନ୍ଦର ପୋଖରୀ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲେ — ଯେଉଁଠି ଦିବ୍ୟ ବିଶ୍ୱେଦେବ ଋଷି ଅପରାହ୍ନ ଉପାସନା କରୁଥିଲେ। ରାଜା ବିନୟ ଭାବରେ ନମସ୍କାର କଲେ ଓ ନିଜ ଦୁଃଖ ଜଣାଇଲେ। ବିଶ୍ୱେଦେବ ତାଙ୍କ ବ୍ୟଥାରେ ଆର୍ଦ୍ର ହୋଇ କହିଲେ — 'ହେ ମହାରାଜ, ଏ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଆମେ ଋଷି ପୌଷ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ — ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ — ନିମନ୍ତେ ଏଠି ଏକତ୍ରିତ ଅଛୁ। ଆଜି ଆମ ସହ ଏ ଏକାଦଶୀ ଆଚରଣ କର, ଭଗବାନ ଶ୍ରୀ ବିଷ୍ଣୁ ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଅବଶ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବେ।'

ରାଜା ସୁକେତୁମାନ ଆନନ୍ଦଭାବରେ ରାଜି ହଲେ। ପୋଖରୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ସଙ୍କଳ୍ପ ନେଲେ, ଉପବାସ ଆଚରଣ କଲେ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ନିକଟ ତୁଳସୀ ଅର୍ପଣ କଲେ, ଦିନ ତମାମ ପବିତ୍ର ନାମ ଜପ କଲେ, ସାରା ରାତ୍ରି ଜାଗ୍ରଣ ରଖିଲେ ଓ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ଋଷିଙ୍କ ସହ ପାରଣା କଲେ। ଋଷି ଯିବା ବେଳ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ — 'ନିଜ ରାଜ ମହଲ ଫେର। ଶୀଘ୍ର ରାଣୀ ଗର୍ଭ ଧାରଣ କରିବ ଓ ଶ୍ରୀ ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତ ସ୍ୱରୂପ ଉତ୍ତମ ପୁତ୍ର ଲାଭ ହେବ।' ଯାହା କୁହାଗଲା ଠିକ ସେଭଳି ଘଟିଲା। ରାଣୀ ଶୈବ୍ୟା ଗର୍ଭ ଧାରଣ କଲେ ଓ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ — ବଳିଷ୍ଠ, ବିଦ୍ୱାନ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତ ଓ ପ୍ରଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ରାଜକୁମାର ଭାବରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଲ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଷ୍କର୍ଷ ଦେଲେ — 'ଏ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଯେ ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ ଲାଗି ସୁଷ୍ଠୁ ଆଗ୍ରହ ଥାଏ। ତଥାପି ଏହା ଶୁଧୁ ଭୌତିକ ନୁହେଁ — ବୈରାଗ୍ୟ ଭକ୍ତ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀ ହରିଙ୍କ ସତ ସ୍ୱ ସ୍ୱ ଶିଶୁ ହେବା ଲାଗି ଏ ଏକାଦଶୀ ଆଚରଣ କରନ୍ତି।'

ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ

ପୌଷ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ ବର୍ଷ ଦୁଇ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ — ଅନ୍ୟଟି ଶ୍ରାବଣ ପବିତ୍ରୋପନ ଏକାଦଶୀ। ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ ଲାଗି ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିବା ଦମ୍ପତ୍ତି ଏ ଏକାଦଶୀ ପାଳନ କରନ୍ତି, ହେଲେ ଏହାର ଗଭୀର ଅର୍ଥ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସଚ୍ଚା ଶିଶୁ ଗୁଣ ବିକଶ ହୋଇ ଚାଳୁ ଥିବା ଭକ୍ତ ସବୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ। ବୈଦିକ ବର୍ଷ ଶେଷ ବେଳ ଭକ୍ତି ନୂଆ ବ୍ରତ ନେବା ଲାଗି ଏ ଶୁଭ ଦିନ।

ତିଥି ସମୟ: ପୌଷ ମାସ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ (ଡିସେମ୍ବର–ଜାନୁଆରୀ)

ବ୍ରତର ଫଳ

✦ଧର୍ମଶୀଳ, ଧର୍ମ-ଅନୁସରଣ ସନ୍ତାନ ଲାଗି ହୃଦୟ ପ୍ରାର୍ଥନା ପୂର୍ଣ ହୁଏ।
✦ଭକ୍ତଙ୍କ ଠାରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସଚ୍ଚା ଶିଶୁ ଗୁଣ ଆସି ଯାଏ।
✦ପାରିବାରିକ ଜୀବନ ଓ ବଂଶ ଧାରାରେ କର୍ମ ଅବରୋଧ ଦୂର ହୁଏ।
✦ଅନେକ ବୈଦିକ ଯଜ୍ଞ ସ୍ୱ ଫଳ ସ୍ୱ ସ୍ୱ ସ୍ୱ ସ୍ୱ ସ୍ୱ ସ୍ୱ ଫଳ ସ।
✦ବୈଦିକ ବର୍ଷ ଶେଷ ବେଳ ଭକ୍ତି ନୂଆ ବ୍ରତ ନେବା ଲାଗି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୁଭ ଦିନ।

ବ୍ରତ ବିଧି

ସକାଳୁ ଉଠି ସ୍ନାନ କରି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ ଲାଗି ଉପବାସ ସଙ୍କଳ୍ପ ନିଅନ୍ତୁ।
ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ତିଥି ଧରି ସମସ୍ତ ଅନ୍ନ ଓ ଡାଲ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ।
ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ତୁଳସୀ, ଦୀପ, ମିଠା ଅର୍ପଣ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରନ୍ତୁ।
ସନ୍ତାନ ଲାଗି ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିବା ଦମ୍ପତ୍ତି ଏକାଠି ପୂଜାରେ ବସି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ତଳେ ଯୁଗ୍ମ ପ୍ରାର୍ଥନା ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ।
ରାତ୍ରି କୀର୍ତ୍ତନ ଧରି ଜାଗ୍ରଣ ଆଚରଣ କରନ୍ତୁ।
ଦ୍ୱାଦଶୀ ସକାଳ ପାରଣା ସମୟ ଭିତରେ ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତୁ।

ଯାହା ତ୍ୟାଗ କରିବେ

ସମସ୍ତ ଅନ୍ନ ଓ ଡାଲ।
ପରିବାର ଭିତରେ କଳହ — ବିଶେଷ ଭାବରେ ସ୍ୱାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟରେ।
ପିଆଜ, ରସୁଣ, ଛତୁ ଓ ତାମସିକ ଆହାର।
ଦିନ ବେଳ ଶୋଇ ରହିବା, ଗସିପ ଓ ବୈଷ୍ଣବ ଅପରାଧ।
ପାରଣା ସମୟ ବାହାରେ ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ।

ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିବା ଭଜନ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନା

Yasomati-nandana

Glorifies Krishna as the most beloved child of Mother Yashoda — the very theme of a Putrada Ekadashi.

Damodarastakam

The most beloved Vaishnava prayer — Yashoda-mata binding Krishna with her motherly love.

Bhaja Bhakata-Vatsala

Glorifies the Lord as the affectionate well-wisher of His devotees — perfect for praying as His own child.

Tulsi Aarti

Tulasi-devi's worship is inseparable from every Ekadashi observance.

ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯିବା ପ୍ରଶ୍ନ — ପୌଷ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ

Gratitude to His Divine Grace A.C. Bhaktivedanta Swami Srila Prabhupada

We offer our humble obeisances at the lotus feet of our founder-acharya, His Divine Grace A.C. Bhaktivedanta Swami Srila Prabhupada, without whose causeless mercy the priceless prayers, bhajans and sacred literature of the Gaudiya Vaishnava tradition would have remained inaccessible to most of the world. By his herculean preaching efforts, his unparalleled translations and his founding of the International Society for Krishna Consciousness (ISKCON), the holy names, pastimes and instructions of Sri Sri Radha-Krishna and Sri Chaitanya Mahaprabhu are today chanted in every town and village.

nama om vishnu-padaya krishna-preshthaya bhu-tale
srimate bhaktivedanta-svamin iti namine
namas te sarasvate deve gaura-vani-pracharine
nirvishesha-shunyavadi-pashchatya-desha-tarine

All glories to Srila Prabhupada. All glories to the Vaishnava acharyas in the disciplic succession.

ଶ୍ରୀ ପୌଷ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀପୌଷ ପୁତ୍ରଦା ଏକାଦଶୀ