ଅନ୍ନଦା ଏକାଦଶୀ 2026 କେବେ?

ଅନ୍ନଦା (ଅଜ) ଏକାଦଶୀ 2026 ସୋମବାର, ସେପ୍ଟେମ୍ବର 7, 2026 ଦିନ ପଡ଼ୁଛି। ପାରଣା ସମୟ ପ୍ରାୟ ସକାଳ 6:03ରୁ 10:10 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।

'ଅନ୍ନଦ' ଓ 'ଅଜ' ଅର୍ଥ କ'ଣ?

'ଅନ୍ନଦ' ଅର୍ଥ 'ଅନ୍ନ ଦାତା' — ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଚିରନ୍ତନ ପୋଷକ ବୋଲି ଜଣାଏ। 'ଅଜ' ଅର୍ଥ 'ଅଜନ୍ମ' — ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସେ ନାମ ଯାହାଙ୍କ ଜନ୍ମ ବା ଆଦ୍ୟ ନାହିଁ। ଉଭୟ ନାମ ଏକ ଏକାଦଶୀ ସୂଚିତ କରେ।

ଅନ୍ନଦା ଏକାଦଶୀ କଥାରେ କାହାର ଗଳ୍ପ?

ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର — ଯିଏ ଜୀବନରେ ଏକ ଥର ବି ମିଛ କହି ନ ଥିଲେ। ରାଜ୍ୟ, ରାଣୀ ଓ ପୁତ୍ର ହଜିବା ପରେ ମହର୍ଷି ଗୌତମ ମୁନି ପରାମର୍ଶ ଅନୁଯାୟୀ ଅନ୍ନଦା ଏକାଦଶୀ ଆଚରଣ କରି ସବୁ ଫେରି ପାଇଲେ।

ଅନ୍ନଦା ଏକାଦଶୀ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶିକ୍ଷା କ'ଣ?

ସତ୍ୟ ନିଷ୍ଠା ଓ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତି ଅଭିନ୍ନ। ସତ୍ୟ ଯୋଗୁ ସବୁ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ବୋଲି ଲାଗୁଥିଲେ ବି, ଭଗବାନ ଅବଶ୍ୟ ସତ୍ୟ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସବୁ ବଢ଼ି ଚଢ଼ି ମହିମା ସହ ଫେରାଇ ଦିଅନ୍ତି।

ଜଣେ ବୈଷ୍ଣବ ହଜି ଯାଇଥିବା ଜିନିଷ ଲାଗି ଅନ୍ନଦା ଏକାଦଶୀ ଆଚରଣ କରି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିପାରନ୍ତି?

ହଁ। ଏ ବ୍ରତ ପ୍ରଥାଗତ ଭାବରେ ଜୀବନରେ ହଜି ଯାଇଥିବା — ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଧନ, ପରିବାର, ପଦ — ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ କୃପାରୁ ଫେରି ପାଇବା ପାଇଁ ଆଚରଣ ହୋଇ ଥାଏ।

🪷 ଅନ୍ନଦା ଏକାଦଶୀ 2026 — ବ୍ରତ କଥା (Odia)

ବ୍ରତ କଥା — ଅନ୍ନଦା ଏକାଦଶୀ

ସ୍ରୋତ: ଭବିଷ୍ୟୋତ୍ତର ପୁରାଣ — ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ମହାରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନ କରିଛନ୍ତି

ଥରେ ମହାରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଠାରୁ ଭାଦ୍ରପଦ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ଏକାଦଶୀ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ। ଭଗବାନ ଉତ୍ତର ଦେଲେ — 'ଏ ଦିନ ଅନ୍ନଦା ଏକାଦଶୀ ନାମରେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ। ଏ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ଏକାଦଶୀ। ଆସ, ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହୃଦୟ ସ୍ପର୍ଶୀ କଥା ଶୁଣ।' ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ସତ୍ୟର ଜୀବନ୍ତ ମୂର୍ତ୍ତି ଥିଲେ — ଜୀବନରେ ଏକ ଥର ବି ମିଛ ନ କହିବି ବୋଲି ବ୍ରତ ନେଇଥିଲେ।

ତାଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ମହର୍ଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟ ଦାନ ସ୍ୱରୂପ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଓ ଅଧିକ ଦକ୍ଷିଣା ଦାବି କଲେ। ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ପାଇଁ ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ରାଣୀ ଶୈବ୍ୟା ଓ ଏକ ପୁତ୍ର ରୋହିତାଶ୍ୱଙ୍କୁ ଜଣଙ୍କ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଠାରେ ବିକ୍ରି କଲେ, ଏବଂ ନିଜକୁ ଜଣଙ୍କ ଚଣ୍ଡାଳ ହାତରେ ବିକ୍ରି କଲେ ଯିଏ ତାଙ୍କୁ କାଶୀ ଶ୍ମଶାନ ଘାଟରେ ନିୟୋଜିତ କଲା। ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଦଗ୍ଧ ଘାଟରେ ଶୋକ ସନ୍ତପ୍ତ ପରିବାର ଠାରୁ ଶ୍ମଶାନ ଶୁଳ୍କ ଆଦାୟ କଲେ।

ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦିନ ପୁତ୍ର ରୋହିତାଶ୍ୱ ସାପ ଦଂଶରେ ମୃତ୍ୟୁ ଲଭ କଲା। ରାଣୀ ଶୈବ୍ୟା, ଯେ ନ ଜାଣି ତାଙ୍କ ଭର୍ତ୍ତା ଏ ଶ୍ମଶାନର ଦ୍ୱାରପାଳ ହୋଇ ଯାଇଛନ୍ତି, ଶିଶୁ ଶବ ନେଇ ସେ ଘାଟକୁ ଆଲ। ଦୀପ ଆଲୋକରେ ଦମ୍ପତ୍ତି ପରସ୍ପରକୁ ଚିହ୍ନି ହୁଟି ହୁଟି କାନ୍ଦିଲେ। ତଥାପି ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରତି ସଚ୍ଚୋଟ ଥିଲା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ମଶାନ ଶୁଳ୍କ ଦାବି କଲେ। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଧନ ନ ଥିଲା ବୋଲି ଚିରି ଯାଇଥିବା ଶାଢ଼ୀର ଅଧା ଛିଣ୍ଡି ଦେଲେ।

ଠିକ ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମହର୍ଷି ଗୌତମ ମୁନି ସ୍ଥଳ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ରାଜାଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ — 'ହେ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର, ଅନ୍ନଦା ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ଆଚରଣ କର — ଉପବାସ କର, ଜାଗ୍ରଣ କର, ଭଗବାନ ଶ୍ରୀ ହରିଙ୍କ ପୂଜା କର — ଏ ବ୍ରତର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ତୁମ ପରିବାର ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଅର୍ପଣ କର। ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କୃପାରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଖୋଆ ଜିନିଷ ଫେରି ଆସିବ।' ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଶୈବ୍ୟା ତୁରନ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱାସ ନେଇ ଏକାଠି ଏକାଦଶୀ ଆଚରଣ କଲେ। ବ୍ରତ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତ ଦ୍ୟୁଲୋକୁ ଦ୍ୟୁଲୋକୁ ଦିବ୍ୟ ଦୂତ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଆଲ — ରୋହିତାଶ୍ୱ ଜୀବିତ ଆଖ ଖୋଲିଲା, ଶୈବ୍ୟା ପୁଣି ରାଜ ପୋଷାକ ଧାରଣ କଲେ, ଓ ଆକାଶ ଆ ଇନ୍ଦ୍ର ଘୋଷଣା କଲେ ଯେ ରାଜ୍ୟ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଫେରି ମିଳିଛି। ସେ ମହିମାନ୍ୱିତ ଭାବରେ ସିଂହାସନ ଆସିଲେ ଓ ଦୀର୍ଘ ଧର୍ମ ଶାସନ ପରେ ତିନି ଜଣ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜଗତ ଯାଇଲେ।

ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ

ଅନ୍ନଦା ଏକାଦଶୀ ଭାଦ୍ରପଦ ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ ଭିତରେ ଆସେ ଓ ବିଶେଷ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। 'ଅନ୍ନଦ' ଅର୍ଥ 'ଅନ୍ନ ଦାତା'; 'ଅଜ' ଅର୍ଥ 'ଅଜନ୍ମ'। ଉଭୟ ନାମ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଚିରନ୍ତନ ପୋଷକ ଭାବେ ସୂଚିତ କରନ୍ତି। ଏ ବ୍ରତ ଜୀବନରେ ହଜି ଯାଇଥିବା — ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଧନ, ପରିବାର, ମର୍ଯ୍ୟାଦା — ଫେରି ଆଣିବା ଓ ଅନ୍ତତଃ ଭଗବଦ ଭକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ ପାଇଁ ଆଚରଣ ହୁଏ।

ତିଥି ସମୟ: ଭାଦ୍ରପଦ ମାସ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ (ଅଗଷ୍ଟ–ସେପ୍ଟେମ୍ବର)

ବ୍ରତର ଫଳ

✦କର୍ମ ବା ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଯୋଗୁ ହଜି ଯାଇଥିବା ଧନ, ପରିବାର ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପୁନଃ ମିଳେ।
✦ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ଭୟଙ୍କରତମ ପାପ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
✦ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଫଳ ସମ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
✦କେବଳ କଥା ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ଏ ଜନ୍ମ ସମସ୍ତ ପାପ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
✦ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ — ଅଜ ଓ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କ ଆଦ୍ୟ ପୋଷଣ କର୍ତ୍ତା — ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।

ବ୍ରତ ବିଧି

ସକାଳୁ ଉଠି ସ୍ନାନ କରି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରୀତ୍ୟର୍ଥ ଉପବାସ ସଙ୍କଳ୍ପ ନିଅନ୍ତୁ।
ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ତିଥି ଧରି ଅନ୍ନ, ଡାଲ, ଶୀଂ ଜାତୀୟ ଓ ଶସ୍ୟ ସବୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ।
ତୁଳସୀ, ଦୀପ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନା ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ପୂଜା କରନ୍ତୁ; ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର କଥା ପଢ଼ନ୍ତୁ।
ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅଭାବୀ ଲୋକଙ୍କୁ ଦାନ ଦିଅନ୍ତୁ।
ରାତ୍ରି ସାରା କୀର୍ତ୍ତନ ଓ ଭଗବଦ ନାମ ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ଜାଗ୍ରଣ କରନ୍ତୁ।
ଦ୍ୱାଦଶୀ ସକାଳ ପାରଣା ସମୟ ଭିତରେ ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତୁ।

ଯାହା ତ୍ୟାଗ କରିବେ

ସମସ୍ତ ଅନ୍ନ ଓ ଡାଲ।
ମିଛ ଓ ଭଗ୍ନ ପ୍ରତିଜ୍ଞା — ଅନ୍ନଦା ଏକାଦଶୀ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସତ୍ୟ ବ୍ରତ ସମ୍ମାନ କରେ।
ପିଆଜ, ରସୁଣ, ଛତୁ ଓ ତାମସିକ ଆହାର।
କ୍ରୋଧ, ଗଳ୍ପ, ଦିନ ଶୟନ ଓ ବୈଷ୍ଣବ ଅପରାଧ।
ପାରଣା ସମୟ ବାହାରେ ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ।

ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିବା ଭଜନ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନା

Damodarastakam

The supreme Vaishnava prayer to the Lord — most potent during Chaturmasya.

Sri Nama Kirtana

The holy name is the only sure restorer of all that is lost.

Sri Siksastakam

Sri Caitanya's eight verses on the glory of the holy name.

Tulsi Aarti

Tulasi-devi is inseparable from every Ekadashi observance.

ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯିବା ପ୍ରଶ୍ନ — ଅନ୍ନଦା ଏକାଦଶୀ

Gratitude to His Divine Grace A.C. Bhaktivedanta Swami Srila Prabhupada

We offer our humble obeisances at the lotus feet of our founder-acharya, His Divine Grace A.C. Bhaktivedanta Swami Srila Prabhupada, without whose causeless mercy the priceless prayers, bhajans and sacred literature of the Gaudiya Vaishnava tradition would have remained inaccessible to most of the world. By his herculean preaching efforts, his unparalleled translations and his founding of the International Society for Krishna Consciousness (ISKCON), the holy names, pastimes and instructions of Sri Sri Radha-Krishna and Sri Chaitanya Mahaprabhu are today chanted in every town and village.

nama om vishnu-padaya krishna-preshthaya bhu-tale
srimate bhaktivedanta-svamin iti namine
namas te sarasvate deve gaura-vani-pracharine
nirvishesha-shunyavadi-pashchatya-desha-tarine

All glories to Srila Prabhupada. All glories to the Vaishnava acharyas in the disciplic succession.

ଶ୍ରୀ ଅନ୍ନଦା ଏକାଦଶୀ (ଅଜ ଏକାଦଶୀ)ଅନ୍ନଦା ଏକାଦଶୀ