ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ ବ୍ରତ 2026: ନିୟମ, ତିଥି ଓ ଆହାର ବିଧି

ବର୍ଷା ଋତୁରେ ଆସୁଥିବା ଚାରି ପବିତ୍ର ମାସର ସମୟକୁ ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ସାଧୁ, ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଓ ଗୃହସ୍ଥ ଭକ୍ତମାନେ ନିଜର ଭକ୍ତି ସାଧନାକୁ ଅଧିକ ଦୃଢ଼ କରିଥାନ୍ତି। କୃଷ୍ଣ ଭାବନାମୃତରେ ଏହି ସମୟ କେବଳ ଶାରୀରିକ ତପସ୍ୟା ନୁହେଁ, ବରଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶ୍ରୀଚରଣରେ ନିଜକୁ ସମର୍ପଣ କରିବାର ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବସର।

ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଏହି ଚାରି ମାସରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ କାରଣ ସାଗରରେ ଅନନ୍ତ ଶେଷନାଗଙ୍କ ଉପରେ ଯୋଗନିଦ୍ରାରେ ରହନ୍ତି। ଭକ୍ତମାନେ ଏହି ସମୟକୁ ବ୍ରତ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି ଆହାର, ବାଣୀ ଓ ଆଚରଣରେ ସଂଯମ ରଖନ୍ତି ଏବଂ ବଳକା ସମୟକୁ ହରେ କୃଷ୍ଣ ମହାମନ୍ତ୍ର ଜପ, ଶ୍ରୀମଦ୍‌ଭାଗବତ ପାଠ ଓ ବୈଷ୍ଣବ ସେବାରେ ବିତାନ୍ତି। ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ 2026 ର ସଠିକ୍ ତିଥି, ରୋଷେଇ ଘରର ନିୟମ ଓ ପବିତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ବୁଝି ବ୍ରତ ପାଳନ କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଆନନ୍ଦ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।

ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟର ଶାବ୍ଦିକ ଅର୍ଥ ହେଉଛି "ଚାରି ମାସ"। ଏହା ଆଷାଢ଼ ମାସରୁ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥାଏ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବର୍ଷା ଦିନେ ପଦଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ସାଧୁମାନେ ଜୀବହିଂସା ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ରହି ହରିକଥା ପ୍ରଚାର କରୁଥିଲେ।

ଆମର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶ୍ରୀଲ ପ୍ରଭୁପାଦଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ, ଯେକୌଣସି ବ୍ରତର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମ। ନିଜର ଜିହ୍ୱାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସହଜରେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇଯାନ୍ତି।

ପଦ୍ମ ପୁରାଣ ଓ ଗୌଡ଼ୀୟ ବୈଷ୍ଣବ ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଅଛି ଯେ, ଏହି ମାସଗୁଡ଼ିକରେ କରାଯାଉଥିବା ସଳଖ ଭକ୍ତିର ଫଳ ବହୁଗୁଣିତ ହୋଇଥାଏ। ବୈଷ୍ଣବମାନେ କୌଣସି ସ୍ୱର୍ଗ ସୁଖ ପାଇଁ ନୁହେଁ, କେବଳ ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ରାଧା-କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିଷ୍କାମ ପ୍ରେମ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରନ୍ତି।

ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ 2026 ତିଥିକୁ ନେଇ ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀ ରହିଛି:

ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟର ଚାରି ମାସରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରୋଟି ଜିନିଷ ବର୍ଜନ କରାଯାଏ:

କେବଳ ଖାଦ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ବ୍ରତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏନାହିଁ। ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ତିନୋଟି କାର୍ଯ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଆବଶ୍ୟକ:

ନୌକରୀ ଓ ପରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ସହ ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ ପାଳନ ସହଜ ଓ ବ୍ୟାବହାରିକ ହେବା ଉଚିତ୍: